Translations postfactum

Написал: Ramuald

Translations

Калі ідзе работа над спектаклем, здаецца, само жыцце пачынае закручвацца вакол новае работы. Сапраўды, калі можна параўнаць нейкім чынам з нараджэннем дзіцяці - так і ёсць. У мяне ў галаве гэта п'еса пасялілася і  яе магія не адпускае дасюль. Я не хачу зараз тлумаць, распавядаць працэс знутры - магу толькі  сказаць, што "вынашванне" такога дзіцяці для мяне і ёсць адной з радасцю і адным з сэнсаў жыцця. 

Блукаючы па абшарах павуціння, вырашыў неяк аб'яднаць розныя меркаванні наконт прэм'еры - выкладваю, што знайшоў без асабістага  адбору альбо карэкцыі, за выключэннем кантрэтных абразаў. Меркаванні  гледачоў, крытыкаў, людзей, якія рэгулярна наведваюць тэатр. Важна пачуць розныя погляды, каб троху пабачыць сітуацыю збоку. Але апошнім камертонам з'яуляецца ўсё ж сваё сэрца.

Была вчера, понравилось очень.

Согласна, что немного затянуто-особенно первое действие, зато второе - на одном дыхании.
Идти стоит!

15 января 2010 в 14:59   

как и "Ужин с придурком", после первого акта "Переводов" 1\5 людей ушла вчера)
постановка отличная, даже в каких-то местах гениальная, но всё же затянуто. именно затянутостью, на абсолютный шедевр не тянет.
режиссёрская работа отличная, немного не та игра отдельных актеров (ну или вчера просто подача не шла, какую задумали), не бедная сценография.
идти стоит, но исключительно гурманам, которые не ждут "что они пришли, а им всё будут разжёвывать и в рот класть".

Гость
Спектакль необычен сам по себе уже тем, что поставлен на русском и бел. языках. Немного затянут... Игра актеров великолепна. Заставляет задуматься над проблемой культуры, сохранения языка конкретного народа. После просмотра понимаешь, что стоило сходить... Не рекомендуется для тех, кто любит "легкие" спектакли.
 

15 января 2010 в 11:36

Гэта спектакль для інтэлектуалаў
гэта не казка
гэта жыццё
а цуд - у акцёрскім ансамблі, у атмасфернасці, сугучнасці
у дэкарацыях, што не засланяюць думку..
а ў рэшце рэшт, успрыманне - рэч асабістая
але для таго. каб зразумець нешта глыбейшае патрэбна мець яшчэ нейкі досвед.

15 января 2010            

нiякага цуду не адбылось! А ўжо да шэдэўра, дык смешна:))))

15 января 2010 в 03:24 

Актерская игра спасала слабую режиссерскую постановку.
Гость

15 января 2010 в 03:22

Постановка желает лучшего.

11 января 2010 в 17:36

"Я со своим молодым человеком получили вчера на этом спектакле огромное удовольствие!!!! Спасибо всем большое!!!!!"

Хм... тоже мне... нашли место для получения удовольствия. Квартиру лучше снимите на сутки. Стыдоба!

30 декабря 2009 в 14:05

Спектакль для тех, кто умеет слушать, думать.Не рекомендуется ожидающим "веселуху".

29 декабря 2009 в 13:44

я так разумею, што меркаванні адрозніваюцца ў залежнасці ад спектакля. Я была на карпаратыўным паказе дя БПС Банка. І было вельмі кепска. Я сядзела толькі з-за павагі да Купалаўскага і спадара Пінігіна. Ну і спадара Малчанава, канешне :)
пьеса добрая, і паралель Ірландыя/Англія--Беларусь/Расія -- адэкватная, і акторы добрыя.
А пастаноўка.... Як адзін вялікі зевок. Увесь час хацелася націснуць FFWD. Страшна марудна і статычна, безканфліктна. Калі гэта быў такі прыём, то ён быў няўдалы. І пры ўсёй маруднасці, так і засталося незразумела, хто усё ж забіў Малчанава (Лейтынанта Ёланда).
Як усе ўжо зразумелі, асабівае дзякуй і найлепшыя зычэнні спадару Аляксандру Малчанаву.
"он не восхищает, он потрясает"--... сама пьеса--так, але спектакль--не. Мараль: Калі хочацца праста схадзіць у тэатр, і вы не з'яўляецеся гурманам "беларускіх пытанняў", схадзіце на што небудзь іншае.

23 снежня 2009 у 14:19 S.Rusiecki напiсаў.


Пры ўсёй удаласці выбару п'есы, задоўга анансаванай рэжысёрам яе актуальнасці для Беларусі, выдатных акцёрскіх работах, сцэнаграфіі, новая праца Пінігіна і падабаецца, і расчароўвае, і выклікае шмат пытанняў менавіта да рэжысёра...
П'еса глыбей чым можа падацца на першы погляд, а такі "безнадзейны" фінал... Перагуканні з "Пінскай шляхтай"... Бязбожная эксплуатацыя амплуа Ганны Хітрык... Відавочная зацягнутасць... Брава акцёрам. Найлепшым чынам раскрыўся Казела.
Разам з тым, дзякуй купалаўцам. Спектакль можа падараваць вялікае эстэтычнае і інтэлектуальнае задавальненне, ён прымушае задумацца. Але не кранае. Можа быць, ён найперш для тых беларусаў, хто яшчэ імі не ёсць...

24 снежня 2009 у 5:20 Слава напiсаў(ла):


"Можа быць, ён найперш для тых беларусаў, хто яшчэ імі не ёсць..."

Вельмі кепскія акторы

Учора паглядзеў - жахлівы спектакль. Акцёры не вінаватыя. Яны рабілі ўсё магчымае. Сюжэт цьмяны. На чужым матэрыяле - не кранае. Асобныя сюжэтныя лініі не звязаныя паміж сабой. Правал.

25 снежня 2009 у 15:57 Зоя
Спектакль добры. Яму месца ў рэпертуары Купалаўскага. Пінігін - малайчына. А ты паспрабуй гаварыць уголас на тэму расійскай каланізацыі з такой сцэны! Уволе, паспрабуй! Гэта вам не за кампом пад інфальтыльнымі нікам абражаць тых, хто шчыра выкладваўся дзеля гледача. Казела йграў вельмі добра, выдатна. І Гарцуева вельмі добра. Пра Манаева я ўжо і не кажу... Сапраўды, месцамі зацягнута, аднак усё яшчэ паправіцца, пастаноўка павінна дасьпець.
 
Спектакль цягнецца 3 гадзіны. Задоўга. Месцамі вельмі нудна. Месцамі папросту пуста. Упершыню за маё досыць працяглае і бурнае тэатральнае жыцьцё дзеяньні актораў мне падаліся сьмешнымі і недарэчнымі (самі па сабе. не па сцэнары) (самая апошняя сцэна, калі ваяры  ўбіваюць свае сякеры ў выламаныя дошкі - выглядае папросту камічна)...Шмат людзей сыйшло ў антракце. Апладысменты былі вельмі рэдкімі... Ня мой спектакль. Не тыповы Пінігін. Нецікавы. Змораны. Чужы.

Чаго не можа пераклад?
"Не пакідайце ж мовы нашай..." Гэтыя пранікнёныя словы нашага класіка можна было б выкарыстаць у якасці эпіграфа да новага спектакля "Translations" Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. Твор ірландскага драматурга Брайана Фрыла, у якім расказваецца гісторыя культурнай і моўнай асіміляцыі англічанамі нашчадкаў святога Патрыка, падаўся актуальным беларускаму рэжысёру Мікалаю Пінігіну. І не выпадкова ўзнік ён у эпоху глабалізацыйнай канкурэнцыі культур, на хвалі пошуку універсальнай мовы, здольнай спрасціць міжнацыянальныя і міжчалавечыя камунікацыі. Спрасціць ці уніфікаваць?
Сама па сабе тэма перакладу як акта міжкультурных стасункаў даволі глыбокая і неадназначная. З аднаго боку, лічыцца, што ніякі, нават самы дасканалы, пераклад не здольны да канца перадаць усе тонкасці мовы-арыгінала. З іншага ж, не сакрэт і той факт, што перакладчыцкая праца значным чынам уплывае і на развіццё ўласнай мовы, вымагаючы руплівай і глыбокай працы над пошукам моўна-вобразных адпаведнікаў і эквівалентаў. І, урэшце, далучае нас да лепшых здабыткаў іншых культур і народаў. Няўжо ж сам па сабе пераклад здольны быць злом? Ды - у такім кантэксце - як бачыцца той факт, што і сам твор Брайана Фрыла напісаны і перакладзены Міколам Паўловічам з англійскай мовы, а зусім не з ірландскай?..
Калі прыгледзецца больш пільна да самога твора, становіцца відавочна, што ў ім няма як такога падзелу на "добрых" ірландцаў і "дрэнных" англічан. Знешні канфлікт аказваецца выключна фармальным. Цягам дзеі мы сустракаем усяго толькі дваіх англічан, адзін з якіх - капітан Лэнсі - (Арцём Бародзіч) як спраўны вайскоўца раздае каманды, другі ж - лейтэнант Ёланд (Раман Падаляка) - не толькі закахаўся ў Мейрэ (Валянціна Гарцуева), але і палюбіў саму ірландскую культуру. Атрымліваецца, што асіміляцыйны працэс адбываецца не столькі ў краіне, колькі - у свядомасці саміх ірландцаў! Оўэн (Сяргей Чуб) свядома ідзе на службу да іх, бо тыя плацяць немалыя грошы за перакладчыцкую дзейнасць, а Мейрэ гэтак жа адкрыта гаворыць пра ўласнае жаданне вывучыць "інгліш" і з'ехаць да брата ў Бостан. Ды і сам мэтр Х'ю (Сяргей Краўчанка), мясцовынастаўнік, пры ўсім ягоным скептыцызме да англічан, не адмаўляецца "прыглядацца" да іх.
Мікалай Пінігін застаецца паслядоўным, з аднаго боку, у прастаце сцэнічнага выказвання, а з іншага - прапускаючы тэатральную гісторыю праз уласны светапогляд. Акурат гэткая асаблівасць яго рэжысёрскага выказвання "ад першай асобы", сярод іншага, і прыцягвае гледачоў да спектакляў творцы цягам многіх гадоў. Аднак калі гаварыць больш падрабязна пра глядацкі інтарэс, нельга не зазначыць, што даволі значная частка прыхільнікаў рэжысёра аказалася... расчараванай. Ад Пінігіна прагнулі яркага, насычанага сцэнічнага відовішча, якімі ў свой час былі яго спектаклі па беларускай класіцы, - чакалі працягу "Тутэйшых" у версіі "праз дваццаць гадоў".
Аднак ён пайшоў іншым шляхам, намагаючыся стварыць не відовішчную, а, у першую чаргу, разумную, інтэлектуальную пастаноўку. Зрэшты, і я ў час прагляду "Translations" разпораз праводзіла паралелі з тым спектаклем, які ў свой час стаўся настолькі моцным тэатральным узрушэннем, што вызначыў і мой далейшы жыццёвы і прафесійны лёс. Праз амаль два дзесяцігоддзі пасля прэм'еры Купалавай п'есы асветнік Здольнік, які адкрыта дэклараваў сваё жаданне з'ехаць у вёску і набраць з сабой кніжак - "але толькі беларускіх" - ператварыўся ў добрага, мілага, сціплага Мануса (Аляксандр Казела). Затое ў Зносаку, які стаў цяпер Оўэнам-Роландам, хоць і не змяніў прагматычнага погляду на свет, усё ж пачалі прачынацца свае "карані".
А вось выбар на ролю мясцовага настаўніка Х'ю Сяргея Краўчанкі аказаўся для спектакля няўдалым: акцёр не здолеў знайсці для гэтага персанажа харызматычных інтанацый, якія раскрылі б нам усю глыбіню і супярэчлівасць "загадкавага ірландскага характару", і правёў сваю ролю як чараду "п'яных" сцэн. Так што, засталося незразумелым, адкуль жа ў астатніх людзей столькі пашаны і павагі да яго. Не адшукалі, на жаль, адпаведныя стрункі і Віктар Манаеў (Джымі Джэк), які цягам сцэнічнай дзеі іграе ў вясковага дзівака-разумніка, і Ганна Хітрык (Сара), чый вобраз, па сутнасці, мог бы стаць філасофскай дамінантай усяго спектакля, задаючы нам, гледачам, пытанне аб тым, што такое мова як аснова нацыі: усяго толькі набор пэўных спалучэнняў гукаў ці штосьці больш глыбокае і глыбіннае? Зрэшты, не зразумелымі да канца засталіся практычна ўсе наведвальнікі ірландскай школы, сыграныя ў наіўна-пастаральным ключы. І гэта пэўным чынам не дало канфлікту спектакля абвастрыцца да належнага напалу, так што фінальны выхад ваяроў, якія развалілі вароты-граніцы ірландскага дома і ўторкнулі ў гэтыя дошкі свае сякеры, так і не выйшаў на ўзровень метафарычнага а б а г у л ь н е н н я вобраза.
Асобнай радасцю ў спектаклі стала работа сцэнографа (Пётр Окунеў) і мастака па касцюмах (Вольга Шаішмелашвілі ) , запрошаных з Санкт-Пецярбурга. Нягледзячы на знешнюю прастату самой сцэнаграфічнай канструкцыі, немагчыма было не заўважыць, наколькі тонка і дакладна працуюць мастакі з тонамі, чаго ў беларускіх тэатрах сёння ўжо не сустрэнеш. Кажуць, у эскімосаў існуе некалькі дзесяткаў слоў для таго, каб абазначыць белы колер. У спектаклі гэткім жа акварэльным багаццем нюансіровак, насычаным амаль тактыльнымі адчуваннямі, вылучаецца шэра-карычневая гама, па-туманнаму халодная і, разам з тым, такая жывая, пералівістая. І, як цягам сцэнічнай дзеі праз гэтую шэрань усё ярчэй праступалі адценні і нюансы колеру, так, магчыма, праз некалькі прэм'ерных паказаў і ў спектаклі праступіць, выгравіруецца тая думка, якая так прывабіла рэжысёра Мікалая Пінігіна і падштурхнула да пастаноўкі гэтага, безумоўна, нешараговага твора на беларускай сцэне. 
 Аўтар: Таццяна КОМАНАВА

Цяжкасці перакладу
05.01.2010 - Культура / Народная газета
 
Адна з самых чакаемых прэм'ер года адбылася. У Купалаўскім тэатры Мікалай Пінігін прадставіў спектакль "Translations" ("Пераклады"). У зале аншлагі, білетаў няма ўжо нават на студзень, на сцэне сузор'е маладых і таленавітых, а на тварах гледачоў расчараванне. На жаль, менавіта так коратка можна апісаць новую пастаноўку.
Гэта другая прэм'ера года ад мастацкага кіраўніка тэатра. Першая - камедыя "Вячэра з прыдуркам". Але, па-першае, то была не зусім прэм'ера, таму што спектакль першапачаткова антрэпрызны, і яго проста трошкі адаптавалі пад Купалаўскую сцэну. А па-другое, па прызнанні самога Мікалая Пінігіна, "Вячэра з прыдуркам" - не той спектакль, з якога павінен пачынаць сваю працу мастацкі кіраўнік. Гэта, хутчэй, тэатральны кашалёк, пастаноўка, якая прыносіць грошы. Іншая справа - "Translations". Па словах рэжысёра, гэта сур'ёзны спектакль, ментальна блізкі беларускаму народу. Магчыма, вось гэтая ментальная блізкасць і стала галоўным каменем спатыкнення ў пазітыўным успрыманні пастаноўкі. Мікалай Пінігін паставіў п'есу ірландскага драматурга Браяна Фрыла. Фармальна гэта гісторыя пра тое, як Ірландыя паступова становіцца англійскай калоніяй, як у карэнных жыхароў адбіраюць лепшую зямлю, уводзяць новыя звычаі, мяняюць назвы вёсак і рэк, знішчаюць культуру і мову. І тут без цяжкасцей прасочваецца аналогія з беларусамі, якую і паспрабаваў правесці рэжысёр. Мікалай Пінігін нават увёў у спектакль дзве мовы: руская сімвалізуе мову "англійскіх" захопнікаў, а на беларускай размаўляюць карэнныя ірландцы. На жаль, ідэя, якую некаторыя нават называюць сумніўнай у краіне, дзе руская мова мае статус дзяржаўнай і доля рускіх у супольнасці "беларускі народ" вельмі і вельмі значная, засланіла ўсё астатняе - герояў, іх жыццё, іх трагедыі і радасці. І магчыма, таму, што на першым месцы была ідэя, яна не закранула сэрцы гледачоў. Не сакрэт, што ўсе значныя творы літаратуры, кіна- альбо тэатральнага мастацтва толькі тады маюць поспех і толькі тады думку, якую яны нясуць, гледачы прапускаюць праз сябе, калі ёсць магчымасць суперажываць з героямі. А як можна суперажываць з абсалютна плоскімі вобразамі: са спектакля "Пераклады", не напоўненымі жыццём, за якімі не адчуваецца гісторыі, мінулага і будучыні?! Ствараецца стойкае ўражанне, што рэжысёру героі часам нават перешкаджаюць увасабляць абраную ім ідэю. Яшчэ адна праблема спектакля ў яго зацягнутасці. Ідэя становіцца абсалютна зразумелай ужо на чацвёртай хвіліне. І канешне, у гэтай сітуацыі ўзнікае заканамернае пытанне: навошта яшчэ тры гадзіны трымаць акцёраў на сцэне, а гледачоў у зале?! Ствараецца ўражанне, што рэжысёр дакладна перанёс тэкст п'есы Браяна Фрыла на сцэну. Нават героі з'яўляюцца паступова, ну як быццам бы гледачы чытаюць напісаны тэкст. Мікалай Пінігін забяспечыў кожнаму персанажу сольны выхад. І гэта доўгае знаёмства з усімі героямі проста стамляе.Якую выснову з гэтага можна зрабіць? На спектакль будуць хадзіць, ён будзе збіраць аншлагі. Гэта адбудзецца з-за ігры Аляксандра Казелы, з-за такіх імёнаў, як Раман Падаляка, Сяргей Чуб, Валянціна Гарцуева, Міхаіл Зуй, Ганна Хітрык... І канешне, з-за таго, што на афішы ёсць надпіс: "Рэжысёр-пастаноўшчык Мікалай Пінігін". Баюся толькі, што нават у поўнай зале, дзе сядзіць больш за пяцьсот чалавек, нямногія адчуюць гэту гісторыю. Зразумеюць амаль усе, але не прапусцяць праз сябе, як гэта не зрабілі рэжысёр і акцёры. На жаль, слоўнік, напэўна, быў не той, як перакласці ірландскую п'есу на беларукую сцэну. Што зробіш, цяжкасці перакладу..

22 декабря в Национальном академическом театре им. Янки Купалы прошла сдача спектакля «TRANSLATIONS» («Переводы») в постановке Николая Пинигина.

Несмотря на то, что это была даже пока не премьера, в зале был аншлаг.
После просмотра того или иного спектакля я всегда стараюсь прислушаться, что говорят зрители, какими впечатлениями обмениваются. Тут была вся палитра мнений. Но все сошлись в одном: если бы спектакль сократить, сделать его более лаконичным, он от этого только выиграл бы. А ведь спектакль, ни мало ни много, шел три часа.
У театра им. Я.Купалы огромное количество поклонников. Об этом говорят полные залы практически на каждом спектакле: будь то премьера или всем знакомая «Павлинка». И ведь я себя с гордостью могу отнести к той армии почитателей «купаловского». Поэтому собираясь на спектакль, я буквально запрограммировала себя на очередной шедевр. К сожалению, мои ожидания не оправдались. Не могу сказать, что «Переводы» мне не понравились, но то, что я получила неописуемое удовольствие тоже сказать нельзя.
Сама идея, параллели, которые нам приводит режиссер, понятны и хороши, НО...спектакль шел три часа! Огромное количество монологов, а ведь внимание рассеивается, зритель теряет концентрацию и уже не улавливает информацию в полной мере. Что касается актерских работ, то тут, на мой взгляд, претензий нет только к Анне Хитрик (также в спектакле были заняты Михаил Зуй, Валентина Гарцуева, Сергей Чуб, Александр Казелло, Роман Подоляко, Екатерина Яворская, заслуженные артисты РБ Виктор Манаев и Сергей Кравченко). Остальные же, создавалось ощущение, несколько «пережимали», отчего становились неестественными. Очень бы хотелось что-нибудь сказать об одном из моих любимых актеров, о Викторе Манаеве, но, к сожалению, нечего. Нечего не потому, что он был плох, а потому, что его было совсем мало. Жаль так же, что спектакль далеко не изобиловал музыкальным оформлением. Я не говорю о каких-то канонах создания спектакля, я лишь делюсь своими впечатлениями от увиденного, впечатлениями зрителя.
Конечно, искусство - дело весьма субъективное: кому-то нравится, а кто-то далеко не в восторге. Естественно нельзя забывать о том, что это был первый такой масштабный показ. И хочется надеяться, что это только алмаз, который со временем обработают, и он превратится в настоящий бриллиант белорусского театра.

У Купалаўскі тэатр вярнуліся "Тутэйшыя"
Глеб Лабадзенка
Цяпер спектакль называецца "Translations" ("Пераклады"). І аўтар не Янка Купала, а ірландскі драматург Брайан Фрыл. У астатнім сэнс той жа.
Як памятаем, ідэя "Тутэйшых" была ў тым, што жывуць тут сабе тубыльцы-беларусы, да якіх па чарзе прыходзяць захопнікі - то немцы, то палякі, то расейцы. І кожны лезе ў наш манастыр са сваім статутам, кожны навязвае свае правілы, мову і парадкі. І знаходзяцца між тубыльцаў-беларусаў ашавуркі-падсцілкі кшталту Мікіты Зносака, які лёгка згаджаецца быць Нікіцеім Зносіловым.
 У "Translations" у вас не аднойчы будзе ўзнікаць дэжа-вю да геніяльнай п'есы Купалы. Толькі ў ролі беларусаў тут ірландцы са сваёй "птушынай мовай", а ў ролі захопнікаў - ангельскія каланісты, якія не могуць вымавіць назвы мясцовых рэк і вёсак, і таму перайначваюць іх на свой капыл.
 Сярод мясцовых знаходзіцца хлопец Оўэн, які пажыў у Дубліне і "акультурыўся", вывучыў англійскую. І за трыццаць срэбранікаў (а дакладней, усяго 2 шылінгі за дзень) робіцца перакладчыкам і памочнікам ангельскіх жаўнераў, якія, здаецца, усяго толькі складаюць мапу мясцовасці. Але на справе гэтая мапа знішчае старадаўнія ірландскія назвы, знішчае мову і памяць мясцовага насельніцтва. Самога ж Оўэна ангельцы называюць Роландам. Ім так прасцей. А Роланд-Оўэн асабліва не супраць - абы б плацілі, хоць чыгунком называйце.
 І тут, на фоне нацыяналістычнай трагедыі ўзнікае амур-тужур: мясцовая дзяўчына закахалася ў жаўнера Джона. І той жаўнер нават, апантаны каханнем, збіраецца вывучыць ірландскую мову. Бо яны ні чарта адно аднаго не разумеюць. Аднак, як можна здагадацца, маладым хлопцу і дзяўчыне моўныя перашкоды актуальныя да часу, пакуль яны не застаюцца сам-насам.
 Карацей, нехта з мясцовых, выглядае, грохнуў таго Джона: няма чаго, маўляў, нашых дзевак псаваць. І тут ангельскія жаўнеры выяўляюцца не проста складальнікамі мапы. Начальнік кажа: "Калі цягам сутак вы не дапаможаце мне адшукаць Джона, мы пачнем страляць ваша быдла, калі не знойдзем праз двое сутак - руйнаваць вашыя хаты".
 І тыя ірландцы, зусім як партызаны-беларусы, думаюць сабе: скулля табе, а не нашыя хаты - спачатку хаваюць у лесе кароваў-коней, а пасля падпальваюць намётавы лагер ангельцаў.
 Рэжысёр спектакля, мастацкі кіраўнік тэатра Мікалай Пінігін узмацніў паралелі. Карэннае насельніцтва размаўляе па-беларуску (гэта - "ірландская" мова), а захопнікі - па-руску (гэта - "ангельская").
Трэцяя мова спектаклю - каларытная трасянка, на якой гавораць многія беларусы, мяркуючы, што размаўляюць на "великом и могучем», стараючыся дагадзіць новым «гаспадарам».
Калі не ведаць гісторыі - што спектакль апавядае пра рэальныя падзеі ў Ірландыі - можна было б падумаць, што Брайан Фрыл напісаў сваю п'есу, пабываўшы ў Беларусі. Аднак вам вырашаць - ці настолькі ўжо выпадковыя супадзенні і паралелі. Ці мне проста падалося.

TRANSLATIONS

На сцене Купаловского театра появилось очередное историческое эпохальное полотно о судьбах нации. Собственно говоря, а где же еще размышлять о национальных проблемах, как не в Национальном театре? Но пьеса TRANSLAТIONS Брайна Фрила в постановке Николая Пинигина как была, так и осталась историей об ирландцах...
Ирландская драматургия  очень органично вписывается  в белорусский культурный контекст. Главная точка соприкосновения  - тема утраты нацией признаков  своей уникальности (языка, культуры), а значит и самостоятельности. Это переживала Ирландия, это переживала Беларусь.
Но сегодня  у нас не пишут современных  остросоциальных пьес, в которых  бы пытались разобраться, как мы живем  в ситуации билингвизма, как аукается наше польско-русское прошлое. В ирландской же драматургии без национальных мотивов не обходится, пожалуй, ни одна пьеса. Ирландские пьесы - это картины, которыми можно закрыть «дырки в обоях» современной белорусской драматургии... TRANSLAТIONS - это не первое обращение белорусских режиссеров к ирландской драматургии конца ХХ - начала XXI века. Режиссер Геннадий Мушперт уже ставил в Гродно пьесу другого знаменитого ирландца Мартина МакДонаха «Сиротливый Запад». Спектакль по пьесе МакДонаха «Королева красоты» (реж. Денис Нупрейчик) идет и в Минске, в Новом драматическом театре. Но в этих постановках на первом плане - история человеческих отношений. Мотивы потери ирландцами национальных особенностей - второй, третий план. Отличие TRANSLAТIONS заключается в том, что главная история - это колонизация, а история любви - катализатор ее процессов.
В маленькую  ирландскую деревеньку Бейле Бейг приходят английские солдаты-колонизаторы. Англичанин лейтенант Йолланд (Роман Подоляко, Александр Молчанов) влюбляется в ирландскую девушку Мейре (Валентина Гарцуева, Светлана Зеленковская). Мейре влюбляется в Йолланда. Но они не понимают того, что говорят друг другу, потому что говорят на разных языках. Однажды утром Йолланд пропадает. Зритель так и не узнает, что стало с ним, но его исчезновение очень сильно изменяет жизнь других жителей Бейле Бейг...
Краеугольный  камень режиссерского решения - очень сложная языковая метафора. Англичане разговаривают по-русски, ирландцы по-белорусски, абсолютно не понимая друг друга. К этому добавляется параллель мертвых латинского и греческого языков и белорусского. Зритель очень живо откликается на воплощение лингвистической проблемы на сцене. Когда Манус (Александр Козелло, Сергей Руденя) вдруг начинает говорить на «трасянцы», зал аплодирует, хохочет. Но эта многослойная метафора не расшифровывается и воспринимается на уровне ассоциаций. Равно как и вся история.
TRANSLAТIONS - это не современная история, не история отношений между людьми (как, например, «Королева красоты», где мы в первую очередь считываем код конфликта не Старой Ирландии и Новой Ирландии, а противостояния пожилой матери и взрослой дочери). Это очередная попытка рассмотреть проблемы национального самосознания в исторической проекции. Но, во-первых, историческими проекциями в белорусском театре никого не удивишь, а во-вторых, проблема колонизация белорусских земель неактуальна сегодня, к тому же воплощенная в чужом историческом контексте...
Многие актерские работы в спектакле - тоже своего рода историческая проекция, повторение любимого амплуа. Анна Хитрик снова играет юродивую, ее Сара - продолжение Ивоны из «Івоны, прынцэсы Бургундскай» (реж. Александр Гарцуев), Ганны из «Сымона-музыкі» (реж. Николай Пинигин). Лейтенант Йоланд Романа Подоляко так же нервен, как принц Филипп в «Івоне...», как Дирижер в «Маэстра» (реж. Александр Гарцуев). Пластический рисунок роли Мейре Валентины Гарцуевой заставляет вспоминать ее Франаку из «Хама» (реж. Александр Гарцуев).
Один из самых интересных образов - хромой школьный учитель Манус в исполнении Александра Козелло. Он заставляет своего персонажа переживать разные, яркие, часто пограничные состояния (вот любимая Мейре говорит, что она уезжает в Америку, вот ему неожиданно предлагают работу, вот пропадает Йолланд, и подозрение падает на него), но не разрушает при этом единства образа, не срывается на коллажность, а выстраивает тонкие переходы от одной эмоции к другой.
История любви, задающая тон спектаклю, в двух разных составах выглядит очень по-разному. Мейре и Йолланд Гарцуевой и Подоляко любят друг друга, как герои киножурнала «Ералаш», ? утрированно, с наигрышем. Молчанов и Зеленковская играют ее спокойнее, глубже, интереснее. Определяющим, здесь, наверное, является женский образ. Гарцуева - девочка с бидончиком. Она, как течение маленького ручейка, - прозрачная, понятная, наивная. Зеленковская загадочна, как лесное озеро, дна в ней не видно. И сколько там, внутри у нее, всего происходит в этой глубине...
Сценография спектакля (художник-сценограф Петр Окунев) оставляет противоречивые впечатления. Здание бывшего коровника, а теперь школы, выглядит как пряничный сказочный домик, что не сочетается с фабулой пьесы. Но во втором действии двери-ворота этого домика у задника сцены распахиваются и зрителям виден дождь. Тонкие струйки воды, которые стекают с крыши. Особенный розово-синеватый свет, туман. Эта вода, ее чуть слышный шум производит очень сильное эмоциональное впечатление на зрителя, вытаскивает из него личные «дождливые» воспоминания. Она особенным образом объединяет в одно пространство сцену и зрительный зал, оставляя всем только один выход. Всех- и героев, и зрителей - собирает вместе, задерживает это пережидание дождя...
Но долгая, как дождь, который льет целый день, история про ирландцев так и не становится историей про белорусов. Что мы находим о себе современных в TRANSLAТIONS? Только нестройный ряд размытых ассоциаций...
 
 Translations" . премьера 23 декабря.
Какие бы споры и искры мнений не родил этот спектакль по выбору пьесы и концепции спектакля, длиннот и "эксплуатаций амплуа",
мои искренние поздравления всем его участникам премьерного 23 числа. Всем!
Сайт, сайт театра отстает (( нет заполненной странички, посвященной этому спектаклю ((
А за спектакль - Брава!
Как говориться, пойду ещё и посоветую друзьям.
А диспуты-споры, безусловно будут...

В восторге! Молодцы! И так здорово, что на родном языке... :)) Лучший театр Минска!

Мария, 29.01.2010

А мне очень понравилось. Может, немного и сентиментально, но я плакала, и соседи мои плакали. Я бы порекомендовала сходить. И 3 часа - это совсем немного. Спасибо актёрам и всем, кто участвовал в спектакле.


Виктория, 26.01.2010

Шла смотреть совершенно другой спектакль, но... Наверное, я не страдаю фобией, так долго и нудно воспеваемой этим спектаклем. Единственный плюс спектакля - танцы, но одного этого недостаточно для восхищения произведением. Пинигина люблю, но не в этом спектакле!


Кирилл, 20.01.2010

Если уж и вести своих знакомых иностранцев на что-нибудь в театр, то только на "Translations". Это то, чем живет Европа, Беларусь, и это то, о чем давно стоит говорить вслух! Браво!


Маша, 15.01.2010

Цудоўны спектакль, цудоўныя акторы! Пасля танцаў проста закахалася ў Ірляндыю. Галоўнае, што ўсё нібыта пра Беларусь...


Ирина, 15.01.2010

Прекрасная постановка! Были моменты, когда просто хотелось расплакаться, обидно за то, что в нашей стране очень много Роландов. Пинигину и актерам - большое спасибо!
 

Inna, 14.01.2010

Пьеса неплохая, артисты тоже на уровне, но уж слишком затянуто. Сначала в полной тишине пишут на досках, потом таскали лодку...


Николай, 14.01.2010

На мой взгляд, прекрасная постановка. Три часа (это включая антракт) - не так много. Да, спектакль захватил не с самой первой минуты, но в целом - очень здорово. Особенно хочется отметить танцы на сцене. Здорово вносит дух Ирландии.


Алина, 13.01.2010

А мне понравилось! Много подсмысла, и игра актеров понравилась очень!
 

Татьяна, 28.12.2009
Слишком длинно и занудно. Три с половиной часа - это слишком. Если в 2 раза укоротить - можно будет смотреть. А вообще, все остальные постановки Пинигина намного лучше.


Татьяна, 24.12.2009

Слишком много латыни...

Просмотров: 25895
Архив комментариев
меркаванне
Автор: Paulinka, 10.12.2010
Мне спектакль вельмі падабаўся. І зусім не падаўся зацягнутым.
Мне чамусьці бліжэй за ўсіх быў персанаж Оўэна – можа таму, што, на мой погляд, часам праз веданне замежнай мовы лепей разумееш сваю, і цікавасць да свайго абуджаецца тады, калі нейкі час пажывеш у іншых рэаліях, напрыклад, у іншай краіне, сярод зусім не падобных на цябе людзей.
І пераклад – гэта не заўседы дрэнна. Менавіта Оўэн, памятаеце, старанна вывучаў гісторыю, раскапваў старыя легенды пра назвы некаторых месцаў – а іншыя ведалі тыя легенды? І бяда, мабыць, найгоршая была ў тым, што мясцовыя людзі не заўседы цікавіліся тым сваім, што было наўкол іх, а не тое, што да іх прыйшлі англічане.
Можа, менавіта таму «тубыльцы» былі паказаны ў школе, дзе вывучалі класічныя, па-свойму прыгожыя, але наўрад ці камусьці патрэбныя мовы..
Спектакль мне таксама вельмі спадабаўся, і найбольш за тое, што, прымусіў задумацца над многімі пытаннямі.
Думаю, адказы найперш трэба шукаць у сабе, а не ў знешніх абставінах.
Я ўвогуле вельмі люблю Купалаўскі тэатрsmilies/smiley.gif) вельми рада, што там есць такія якасныя спектакліsmilies/smiley.gif
...
Автор: Настя, 09.06.2010
Менталитет, равно как выражения и манера двигаться у славян (белорусов в частности) и британцев - разные. Актеры не смогли это показать. Сама фактура горя у ирландцев диаметрально противоположна: исторически не было такой подавленности, слезливого ужаса, которые явили на сцене; Ирландские события действительно кошмарны, но происходило все это с кельтской агрессией, а не с белорусской "толерантностью". Параллель Ирландия-Англия/Беларусь-Россия - плохая.
...
Автор: хозяин Лягушатника, 16.03.2010
Пінігін і акцёры Купалаўскага — малайцы!
smilies/smiley.gif

Конечно молодцы, и Пинигин и актеры. Все-таки, при всем, в РБ пока не появилось лучшего театра. А в Купаловском театре еще остается что-то не тронутым.

Даўно, здаецца, не было спектакляў, якія так актыўна абмяркоўваюцца.
Вон в опере и музкомедии тоже усиленно обсуждают спектакли, вроде такого раньше не было.

Ну, а падабаецца, ці не — асабістая справа кожнага...
Конечно! В сегодняшнем театре, такое понятие как художественный вкус - напрочь отсутствует. Да он и не нужен, ни молодым театралам, ни актерам (это с легкостью подменяется дуэнде, осталось общественности довести до сведения), он не воспитывается у зрителя, режиссеры видят свои достижения в отрицании этого вкуса, критики не знают, что значит иметь чутье на художественный вкус...

Дзякуй усім, хто працаваў над «Перакладамі»!
Меня вчера один товарищ отчитал, когда я ему рассказал какой я иногда бываю злой, за мое изначально предвзятое отношение, будто я ищу плохое и нахожу это!
Конечно, не все так плохо, могло быть и хуже, даже есть и очень хорошее...

Удачи Купаловскому театру!
Как говорится: девочки налево, мальчики направо.
...
Автор: Елена Захожая, 16.03.2010
Пінігін і акцёры Купалаўскага — малайцы! Даўно, здаецца, не было спектакляў, якія так актыўна абмяркоўваюцца. Ну, а падабаецца, ці не — асабістая справа кожнага... Дзякуй усім, хто працаваў над «Перакладамі»!
...
Автор: хозяин Лягушатника, 15.03.2010
Дык пасмейцеся!!!!
Так я и смеюсь!
...
Автор: хозяин Лягушатника, 15.03.2010
"Сп. Лягуш.я бачу ведае ўсе адказы на ўсе пытанні.Нават калі сам не з'яўляецца ўдзельнікам спектаклю...."

Вы не правы. Я не знаю театр - больше чем кто! Не сомневайтесь в этом, тем более я никогда и не был участником какого-нибудь спектакля. Зато зритель я
- вы уже поняли какой: невежественный, хамский, злой, завистливый и т.д. и т.п. Меня даже не спасает, что я один раз слышал, как преподаватель БГУ по литературе читал стихи гекзаметром.
...
Автор: Падаляка Раман, 15.03.2010
А еще, мне смешно, когда проводят параллели между этой пьесой и языковой ситуацией в РБ. Ну, это понятно, во все времена мало было людей, которые знали действительную жизнь людей.
Дык пасмейцеся!!!!
...
Автор: Падаляка Раман, 15.03.2010
Сп. Лягуш.я бачу ведае ўсе адказы на ўсе пытанні.Нават калі сам не з'яўляецца ўдзельнікам спектаклю....
...
Автор: хозяин Лягушатника, 15.03.2010
О гекзаметре - это создателям спектакля.
...
Автор: хозяин Лягушатника, 15.03.2010
Растлумачце, мне, невуку, што было напісана на дошчачках, якія ваякі выламалі з варот-дошкі? Якая функцыя старажытных моў і якая інфармацыя на іх транслявалася гледачу?
Что я вам скажу, вроде что-то латинском языке. Но поверьте, хоть бы там была написана вся мудрость века сего - никакого дополнительного смысла это не придало бы! Функция "Здесь был Вася!".

Да якой думкі нас павінна была прывесці нямая Сара?
В спектакле есть немой персонаж.

Спектакль прызначаны для вельмі падрыхтаванага і свядомага гледача. Хацелася б яго спрасціць...
Я бы это же самое тоже хотел бы спросить у него.


P.S. Лучше бы так для интереса, когда-нибудь, поинтересовались, как гекзаметр звучит.

P.P.S.

P.P.P.S.

P.P.P.P.S.


и т.д.
пытанні
Автор: anna, 14.03.2010
Растлумачце, мне, невуку, што было напісана на дошчачках, якія ваякі выламалі з варот-дошкі? Якая функцыя старажытных моў і якая інфармацыя на іх транслявалася гледачу? Да якой думкі нас павінна была прывесці нямая Сара?
Спектакль прызначаны для вельмі падрыхтаванага і свядомага гледача. Хацелася б яго спрасціць...
...
Автор: хозяин Лягушатника, 06.03.2010
Спэктакль пра насаджанае "двуязычые" пазбавілі афішаў

У сваю чаргу, у Міністэрстве культуры запэўнілі, што да гэтага факту ведамства не мае ніякага дачынення.

Меня все больше и больше удивляет Купаловский театр. В принципе это и обязан вызывать у зрителя театр. Только вот у этой медали есть две стороны. О существовании второй стороны, такое ощущение, что никто не знает, - и поэтому ли зачастую у многих получается эта сторона...

А еще, мне смешно, когда проводят параллели между этой пьесой и языковой ситуацией в РБ. Ну, это понятно, во все времена мало было людей, которые знали действительную жизнь людей. Поэтому, пусть я ошибаюсь и Пинигин, ну просто попал в самую точку со своим спектаклем. Мне же главное, чтоб было что-нибудь посмотреть на сцене... А что за театральное действие там происходит, я, зритель, молчу, впитываю.

Самое же интересное, что говорят власти. Но они вроде молчат и бездействуют. Значит, там не такие уже и тупые.

P.S. Политика, политика... кругом политика... Не зря же в СССР более всего боялись аполитичных.
...
Автор: Мария, 21.02.2010
в целом у меня сложилось ощущение некой затянутости, не совсем согласна с некоторыми акцентами. Манус в исполнении Казелло - впечатлило. не зря хотела идти именно тогда, когда играет он . тема уже не раз поднятая, немного зависшая и по сути неразрешимая.
мне действительно понравилось. и почему-то вот уже целый день ловлю себя на мысли, что некоторые моменты, воспроизводимые в памяти, впечатляют, проигрываются снова и снова и даже с большей выразительностью чувствуются, нежели это было на самом спектакле. пересмотреть через месяцок что ли?))
...
Автор: Расчаравана, 08.02.2010
Неяк вельмі расчаравалася. З усяго ўбачанага зацікавілі толькі асобныя моманты (гульня А. Казела - !!!, трасянка, нават нейкі бел-чырвона-белы кавалачак) і сама п'еса як матэрыял і феномен. Дзіўным падаўся сам пераклад: пагадзіцеся асобныя сцэны пабудаваныя непасрэдна на гульні слова-пераклад, а на базе рускай і беларускай моваў (пры ўсёй драматычнасці стасункаў гэтых моўных сістэмаў)кантрасты кшталту "огонь" - "агонь" ці "рука" - "рука" не гучаць увогуле, такія вось жывыя цяжкасці перакладу.... ("ладонь" - "далонь"... ну, не ведаю! трэба было пагуляцца) З вялікай цікаўнасцю прачытаю п'есу, менавіта ў ёй бачу выйграшныя бакі спектаклю.
Пастаноўка не зачапіла зусім... Асабліва пашкодзіла розум "пінская шляхта", якая выходзіла з-за кулісаў нібыта прывід папярэдняга спектаклю (альбо гэта такая застаўка была "не пераключайце канал"). Пры магчымым ўдалым выкарыстанні моўнага матэрыялу (вельмі трапна выкарыстана трасянка), рэжысёрская праца, як і праца сцэнарыста, пакінула толькі пытанні: маўляў "люблю падгледзець у самога сябе". Неапраўдана зацягнуты і правіслы фінал у грэцкім духу - нейкая непадмацаваная жорсткасць у дачыненні да гледачоў.
Зусім не хацелася плакаць, нават абурацца не хацелася... Гэта страшна?
А і! Дыскусіі хочацца!smilies/smiley.gif

busy